Is je hypotheektermijn een kostenpost? Uitgave, schuld en winst-en-verliesrekening in het dubbel boekhouden
In het kort
Een hypotheektermijn is niet voor het hele bedrag een kostenpost. Kosten van de periode zijn de rente en, als ze er zijn, de kosten die de bank per termijn rekent en eventuele boetes. De aflossing verlaagt tegelijk het geld op je rekening en de schuld die nog openstaat: ze verandert de samenstelling van je nettovermogen, maar maakt het niet kleiner. Daarom kost een termijn van 650 euro met 150 euro rente je 150 euro. In het dubbel boekhouden is de winst-en-verliesrekening het overzicht dat uit elkaar haalt wat je betaalt en wat het je kost.
Deze pagina hoort bij les 4 van de gratis videocursus "Dubbel boekhouden stap voor stap". De bedragen zijn voorbeelden uit het verhaal van het gezin van Anna, dat we de hele cursus volgen: dezelfde als in de video.
Bekijk de les
Hieronder vind je de hypotheektermijn in drie regels, de winst-en-verliesrekening van maart in een tabel, de berekening die van de betaalrekening naar de winst leidt en, helemaal onderaan, de uitgeschreven tekst van de les.
Er gaat 650 euro af, de kosten zijn 150
Op 10 maart gaat er 650 euro van de betaalrekening van Anna af: de hypotheektermijn. Vraag je haar hoeveel ze in maart heeft uitgegeven, dan telt ze die 650 euro helemaal mee.
En toch zijn de kosten van die termijn 150 euro. 150 euro is rente: de prijs die Anna de bank betaalt voor het geld dat ze heeft geleend. Dat zijn echt kosten. De andere 500 euro is aflossing, een stuk van de lening dat teruggaat naar de bank. Het gaat van de rekening af, maar de schuld daalt met precies hetzelfde bedrag.
Anna is niet 500 euro armer: ze heeft 500 euro minder schuld.
De termijn in drie regels
Anna zou de termijn kunnen boeken als één kostenpost van 650 euro. Ze splitst hem liever in drie regels.
Van de Betaalrekening gaat 650 euro af: een activapost die daalt, dus die regel komt aan de creditkant. Waar gaat het naartoe? 150 euro gaat naar Hypotheekrente, een kostenrekening: kosten die stijgen komen aan de debetkant. 500 euro gaat naar de Hypotheek, en dat is een schuld: een schuld die daalt komt ook aan de debetkant.
10 maart · Hypotheektermijn
| Rekening | Debet | Credit |
|---|---|---|
| Hypotheekrente (kosten, stijgen) | € 150,00 | |
| Hypotheek (passiva, daalt) | € 500,00 | |
| Betaalrekening (activa, daalt) | € 650,00 | |
| Totaal | € 650,00 | € 650,00 |
Totaal Debet 650, Totaal Credit 650: de boeking klopt. Elke gebeurtenis raakt minstens twee rekeningen, en deze raakt er drie.
In een boekhoudleerboek schrijf je dezelfde boeking als journaalpost, met "aan": Hypotheekrente € 150 en Hypotheek € 500 aan Bank € 650. Een bedrijf boekt de rente net zo op een kostenrekening; de aflossing raakt alleen balansrekeningen, de lening en de bank.
Drie getallen bewegen tegelijk
Kijk wat er met deze ene boeking verandert.
| Post | Effect van de termijn |
|---|---|
| Betaalrekening | daalt met 650 |
| Hypotheek | daalt met 500, van 130.000 naar 129.500 |
| Kosten van maart | stijgen met 150 |
| Nettovermogen | −650 + 500 = −150 |
En het nettovermogen van Anna, wat ze bezit min wat ze schuldig is? Ze heeft 650 euro minder geld, maar ook 500 euro minder schuld. Per saldo daalt haar nettovermogen met 150 euro: precies de kosten.
Uitgave of kosten: waar de grens ligt
Daaruit volgt de regel, en ook waar die ophoudt. Aflossen is geen nieuwe kostenpost: het verandert de samenstelling van je nettovermogen, minder geld en minder schuld, maar het maakt het niet kleiner.
| In een termijn | Kosten? |
|---|---|
| Aflossing | Nee: de schuld daalt met hetzelfde bedrag |
| Rente | Ja |
| Kosten van de bank per termijn | Ja (in de termijn van Anna zitten die niet, in veel echte termijnen wel) |
| Boetes | Ja, als ze in het contract staan |
Kosten zijn wat je armer maakt. Een uitgave is geld dat van je rekening gaat: die vertelt alleen waar het geld vandaan komt.
Nederlandse boekhoudleerboeken leren precies dit onderscheid, met vier woorden: uitgaven en kosten, ontvangsten en opbrengsten. Voor de hypotheektermijn heb je de eerste twee nodig: de uitgave, het geld dat van de rekening gaat, en de kosten, die in de winst-en-verliesrekening staan.
Eerst een foto, dan een film
De balans van les 3 was een foto van 1 maart: wat Anna bezit en wat ze schuldig is, op één datum. De winst-en-verliesrekening, in België de resultatenrekening, is de film: wat Anna rijker heeft gemaakt en wat haar armer heeft gemaakt, van 1 tot en met 31 maart.
Voor wie zeilt: de balans is poolshoogte nemen, weten waar het schip is, op één datum. De winst-en-verliesrekening is de reis: de route die het schip heeft afgelegd om daar te komen.
| Balans | Winst-en-verliesrekening | |
|---|---|---|
| Wat het je vertelt | waar je staat | hoe je daar bent gekomen |
| Tijd | één datum | een periode |
| Op het schip | poolshoogte nemen | de afgelegde route |
| Bij Anna | 1 maart: nettovermogen van € 97.200,00 | van 1 tot en met 31 maart: winst van € 2.000,00 |
De winst-en-verliesrekening van maart
Aan de ene kant staan de opbrengsten: het salaris van Anna, 2.000 euro, en dat van Luca, 1.500 euro. Samen 3.500 euro.
Aan de andere kant staan de kosten: de supermarkt, energie en water, vervoer, restaurants, de sportschool van Luca. En twee regels die je snel vergeet: 150 euro aan hypotheekrente en 20 euro aan rente op de autolening. Samen 1.500 euro.
De winst-en-verliesrekening van Anna, van 1 tot en met 31 maart
| Rekening | Bedrag |
|---|---|
| Opbrengsten | |
| Salaris Anna | € 2.000,00 |
| Salaris Luca | € 1.500,00 |
| Totaal opbrengsten | € 3.500,00 |
| Kosten | |
| Supermarkt | € 720,00 |
| Energie en water | € 210,00 |
| Vervoer | € 160,00 |
| Restaurants | € 160,00 |
| Sportschool | € 80,00 |
| Hypotheekrente | € 150,00 |
| Rente autolening | € 20,00 |
| Totaal kosten | € 1.500,00 |
| Winst van maart | € 2.000,00 |
Opbrengsten min kosten is de winst. Die zegt hoeveel rijker Anna in die maand is geworden: 2.000 euro.
De aflossingen staan hier niet bij. Het zijn geen kosten: de Hypotheek en de Autolening zijn schulden, en die staan op de balans.
Het tweede raadsel: de rekening stijgt maar met 1.280 euro
Op 1 maart stond er 5.000 euro op de betaalrekening. Op 31 maart is dat 6.280 euro: de rekening is met 1.280 euro gestegen. Maar de winst is 2.000 euro.
Als Anna 2.000 euro rijker is geworden, waar is die andere 720 euro dan gebleven?
780 euro weg zonder dat het kosten zijn
Een deel van het antwoord heb je al gezien: de 500 euro aflossing op de hypotheek. Dan is er de termijn van de autolening, op 15 maart: 300 euro, waarvan 20 euro rente en 280 euro aflossing.
15 maart · Termijn autolening
| Rekening | Debet | Credit |
|---|---|---|
| Rente autolening (kosten, stijgen) | € 20,00 | |
| Autolening (passiva, daalt) | € 280,00 | |
| Betaalrekening (activa, daalt) | € 300,00 | |
| Totaal | € 300,00 | € 300,00 |
Samen is dat 780 euro: 500 plus 280. Dat geld is van de rekening gegaan zonder dat het kosten zijn: het heeft de schuld verlaagd, niet het nettovermogen van Anna.
60 euro kosten, nog niet betaald
Het andere deel gaat de andere kant op. Op 14 maart gaan Anna en Luca uit eten en betalen ze 60 euro met de creditcard.
14 maart · Etentje met de creditcard
| Rekening | Debet | Credit |
|---|---|---|
| Restaurants (kosten, stijgen) | € 60,00 | |
| Creditcard (passiva, stijgt) | € 60,00 | |
| Totaal | € 60,00 | € 60,00 |
Het etentje is een kostenpost van maart, want ze hebben in maart gegeten. Maar het bedrag gaat pas op 15 april van de betaalrekening af. Zo telt de kostenpost mee in de winst van maart, terwijl het geld nog op de rekening staat. In plaats daarvan is er voorlopig een schuld: die van de creditcard.
De som klopt
| Van de betaalrekening naar de winst | Bedrag |
|---|---|
| De betaalrekening stijgt, van 5.000 naar 6.280 | + € 1.280,00 |
| Aflossing, geen kosten (500 + 280) | + € 780,00 |
| Etentje met de creditcard, kosten nog niet betaald | − € 60,00 |
| Winst van maart | € 2.000,00 |
1.280 plus 780 min 60 is 2.000. De betaalrekening beantwoordt één vraag: hoeveel geld heb ik? De winst-en-verliesrekening beantwoordt een andere: hoeveel rijker ben ik geworden? Dubbel boekhouden laat je precies zien waar de twee antwoorden uit elkaar gaan.
Wanneer de winst niet alles verklaart
In maart gaat het nettovermogen van Anna van 97.200 naar 99.200 euro: het stijgt met 2.000 euro, precies de winst.
| Foto | 1 maart | 31 maart | Verandering |
|---|---|---|---|
| Activa | € 233.200,00 | € 234.480,00 | + € 1.280,00 |
| Passiva | € 136.000,00 | € 135.280,00 | − € 720,00 |
| Nettovermogen | € 97.200,00 | € 99.200,00 | + € 2.000,00 |
De passiva dalen met 720 euro: 500 euro minder hypotheek en 280 euro minder autolening, en 60 euro meer op de creditcard. Het zijn dezelfde 780 min 60 van hierboven, gezien vanaf de kant van het nettovermogen.
De twee getallen komen overeen omdat deze maand alles via de winst-en-verliesrekening is gelopen. Dat is niet altijd zo, en je nettovermogen is niet alleen de som van de winsten die je opzij hebt gezet. Een rekening die er al was en die je pas vandaag vastlegt, een verandering van de wisselkoers, sommige herwaarderingen die je rechtstreeks in je nettovermogen boekt: dat alles verandert het langs andere wegen. Dat zien we in les 6 en les 8.
Nu ben jij aan de beurt
Dezelfde termijn van 10 maart, 650 euro. Welke regels komen aan de debetkant?
Probeer te antwoorden voordat je verder leest.
| Rekening | Debet | Credit | Waarom |
|---|---|---|---|
| Hypotheekrente | € 150,00 | kosten stijgen aan de debetkant | |
| Hypotheek | € 500,00 | een schuld die daalt komt aan de debetkant | |
| Betaalrekening | € 650,00 | een activapost die daalt komt aan de creditkant | |
| Totaal | € 650,00 | € 650,00 |
Aan de debetkant staan twee regels: Hypotheekrente, 150, en Hypotheek, 500. Aan de creditkant staat er maar één: Betaalrekening, 650. Had je de hypotheek aan de creditkant gezet? Kijk dan bij welke familie die rekening hoort. Het is een schuld, en die wordt kleiner.
De zin om te onthouden
Wat er van je rekening gaat, vertelt hoe je hebt betaald. De winst-en-verliesrekening vertelt wat het je heeft gekost.
Voor de termijn van Anna: 650 betaald, 150 aan kosten.
Hoe Cashfulness het doet
In Cashfulness, de app die ik heb gebouwd om de geldzaken van het gezin bij te houden volgens het dubbel boekhouden, vind je deze dingen op drie plekken terug. In de les zie je ze met de voorbeeldbedragen uit het verhaal van het gezin van Anna; in je eigen ruimte met je eigen cijfers.
- Het scherm "Winst-en-verliesrekening". Dat is de film. Bovenaan vat een zin de periode samen: die begint met "Sinds begin" en het jaar, en gaat verder met "heb je een winst behaald van" en het bedrag, in de les 2.000 euro. Daaronder de "Opbrengsten", rekening voor rekening, dan de "Kosten" met de regel Hypotheekrente en onderaan de "Winst". De rekening Hypotheek vind je hier niet, en dat hoort zo: dat is een schuld, en die staat op de balans. Op de computer kom je er via de zijbalk, sectie "Financiële overzichten", onderdeel "Winst-en-verliesrekening"; zie je die niet, zet dan onderaan de zijbalk "Essentieel" op "Volledig".
- Het "Register". Open de boeking Hypotheektermijn van 10 maart en je ziet de drie regels met de kolommen Debet en Credit: Hypotheekrente 150, Hypotheek 500, Betaalrekening 650, en daaronder het totaal. Klik op de rekening Hypotheek en je komt bij het overzicht van die schuld: na deze termijn is het saldo 129.500 euro. De bank, de schuld en de kosten, elk op hun eigen plek.
- Het hulpmiddel "Hypotheek of lening". Drie regels één keer boeken is makkelijk. Het elke maand doen, met rente die bij elke termijn verandert, is het eerste wat je laat schieten. Je geeft het hulpmiddel vier getallen uit je contract: het geleende bedrag, de rente, het aantal termijnen en de datum van de eerste termijn. Het berekent het aflossingsschema en stelt je bij elke termijn de boeking voor, al verdeeld in rente en aflossing. Bij een variabele rente ligt het schema niet vooraf vast: je maakt het opnieuw zodra de bank de nieuwe rente doorgeeft.
Wat een algemeen principe is en wat een keuze van Cashfulness
Algemene principes van het dubbel boekhouden
- Elke boeking raakt minstens twee rekeningen, en het totaal debet is gelijk aan het totaal credit. De hypotheektermijn raakt er drie.
- Kosten en activa stijgen aan de debetkant; passiva, nettovermogen en opbrengsten aan de creditkant. Elke familie daalt aan de andere kant.
- Aflossen verlaagt een activapost en een passivapost met hetzelfde bedrag, en is geen kostenpost. Rente, kosten van de bank per termijn en boetes zijn kosten van de periode.
- Kosten horen bij de periode waarin je iets verbruikt, niet bij die waarin je betaalt: het etentje van 14 maart is een kostenpost van maart, ook al gaat het bedrag pas in april van de rekening af. Het Burgerlijk Wetboek zegt het voor bedrijven zo: de baten en lasten van het boekjaar worden opgenomen "onverschillig of zij tot ontvangsten of uitgaven in dat boekjaar hebben geleid".
- De balans legt één datum vast; de winst-en-verliesrekening vertelt over een periode.
- De winst verklaart de veranderingen van het nettovermogen die via de winst-en-verliesrekening lopen. Beginsaldi die je later vastlegt, koersverschillen op valuta en herwaarderingen die rechtstreeks in het nettovermogen komen, kunnen het langs andere wegen veranderen. Ook de wet kent dat voor bedrijven: sommige waardevermeerderingen gaan naar een "herwaarderingsreserve", niet naar de winst.
Keuzes van Cashfulness
- Het teken: in de app heeft een regel aan de debetkant een plusteken en een regel aan de creditkant een minteken, dus elke boeking die klopt telt op tot nul.
- Het koersverschil op saldi in vreemde valuta blijft buiten de winst-en-verliesrekening. Dat zien we in les 8.
- Het hulpmiddel "Hypotheek of lening" stelt je bij elke termijn de boeking voor, al verdeeld in rente en aflossing, en jij bevestigt die.
Keuzes van wie de administratie doet
- Hoeveel kostenrekeningen je opent en hoe je ze noemt: hier staat Hypotheekrente los van Rente autolening, en Restaurants los van Supermarkt. Dubbel boekhouden vraagt dat niet.
De bedragen zijn voorbeelden en dienen om het mechanisme te laten zien. In de termijn zitten geen bankkosten of verzekering, de salarissen zijn netto en er wordt geen rekening gehouden met belastingen. De rente wordt geboekt op de datum van de termijn, die valt in de maand waarin de rente loopt.
Goed om te weten: in Nederland is de hypotheekrente voor de eigen woning onder voorwaarden aftrekbaar. De Belastingdienst noemt onder meer dat de lening minimaal "lineair of annuïtair" wordt afgelost in 30 jaar. Aan de boekingen verandert dat niets.
Veelgestelde vragen
Is de rente de enige kostenpost in de termijn?
In de termijn van Anna wel. In een echte termijn kan de bank ook kosten per termijn rekenen, en in het contract kan een vergoeding of boete staan: dat zijn kosten van de periode, die op een kostenrekening komen, naast de rente. De aflossing niet.
Waarom komt het saldo van mijn betaalrekening niet overeen met de winst van de maand?
Omdat ze verschillende vragen beantwoorden. De rekening daalt ook door betalingen die geen kosten zijn, zoals de aflossing, en daalt nog niet door kosten die je al hebt gemaakt maar later betaalt, zoals een aankoop met de creditcard die de bank de maand erna incasseert. Dubbel boekhouden maakt elk verschil zichtbaar.
Als ik extra aflos op mijn hypotheek, is dat dan een kostenpost?
Het bedrag dat je aflost niet: het verlaagt je rekening en je schuld met hetzelfde bedrag. Alleen een eventuele vergoeding voor vervroegd aflossen, als die in je contract staat (in Nederland vaak boeterente genoemd), is een kostenpost.
Transcriptie van de les
De tekst van les 4, zoals hij in de video wordt uitgesproken. De cijfers zijn dezelfde als in de video.
Op 10 maart gaat er 650 euro van de betaalrekening van Anna af: de hypotheektermijn. Vraag je haar hoeveel ze in maart heeft uitgegeven, dan telt ze die 650 euro helemaal mee. En toch zijn de kosten van die termijn 150 euro. Uit elkaar halen wat je betaalt en wat het je kost: daar dient de winst-en-verliesrekening voor.
Dit is het korte antwoord. Van die 650 euro is 150 euro rente: de prijs die Anna de bank betaalt voor het geld dat ze heeft geleend. Dat zijn echt kosten. De andere 500 euro is aflossing, een stuk van de lening dat teruggaat naar de bank. Het gaat van de rekening af, maar de schuld daalt met precies hetzelfde bedrag. Anna is niet 500 euro armer: ze heeft 500 euro minder schuld.
Anna zou de termijn kunnen boeken als één kostenpost van 650. Ze splitst hem liever in drie regels. Van de betaalrekening gaat 650 euro af: die regel komt aan de creditkant, 650. Waar gaat het naartoe? Eerst gaat 150 naar de rekening Hypotheekrente, een kostenrekening: kosten die stijgen komen aan de debetkant. Dan gaat 500 naar de rekening Hypotheek, en dat is een schuld: een schuld die daalt komt ook aan de debetkant. Totaal debet, 650. Totaal credit, 650. Elke gebeurtenis raakt minstens twee rekeningen. Deze raakt er drie.
Kijk wat er verandert. De betaalrekening daalt met 650. De hypotheek daalt met 500: van 130.000 naar 129.500 euro. De kosten van maart stijgen met 150. En het nettovermogen van Anna, dus wat ze bezit min wat ze schuldig is? Ze heeft 650 minder geld en 500 minder schuld. Per saldo daalt het met 150. Precies de kosten.
Daaruit volgt de regel, en ook waar die ophoudt. Aflossen is geen nieuwe kostenpost: het verandert de samenstelling van je nettovermogen, minder geld en minder schuld, maar het maakt het niet kleiner. De rente is wel een kostenpost. Dat geldt ook voor kosten die de bank bij elke termijn in rekening brengt, of voor een boete. In de termijn van Anna zitten die niet. In veel echte termijnen wel. Kosten zijn wat je armer maakt. Een uitgave is geld dat van je rekening gaat: die vertelt alleen waar het geld vandaan komt.
Laten we nu naar de hele maand kijken. De balans van de vorige les was een foto van 1 maart. De winst-en-verliesrekening, in België de resultatenrekening, is de film: wat Anna rijker heeft gemaakt en wat haar armer heeft gemaakt, van 1 tot en met 31 maart. Voor wie zeilt: de balans is poolshoogte nemen, weten waar het schip is, op één datum. De winst-en-verliesrekening is de reis: de route die het schip heeft afgelegd om daar te komen. Aan de ene kant staan de opbrengsten. Het salaris van Anna, 2.000 euro, en dat van Luca, 1.500. Samen 3.500.
Aan de andere kant staan de kosten: de supermarkt, energie en water, vervoer, restaurants, de sportschool van Luca. En twee regels die je snel vergeet: 150 aan hypotheekrente en 20 aan rente op de autolening. Samen 1.500 euro. Opbrengsten min kosten is de winst, dus hoeveel rijker Anna in die maand is geworden: 2.000 euro. De aflossingen staan hier niet bij. Het zijn geen kosten.
Cashfulness is de app die ik heb gebouwd om de geldzaken van het gezin bij te houden volgens het dubbel boekhouden. Daar vind je de film in het scherm Winst-en-verliesrekening. Bovenaan vat een zin de periode samen: Anna heeft een winst van 2.000 euro behaald. Daaronder de opbrengsten, rekening voor rekening, en dan de kosten. Bij de kosten staat de regel Hypotheekrente, 150. De rekening Hypotheek vind je hier niet, en dat hoort zo: dat is een schuld, en die staat op de balans.
En dan het tweede raadsel. Op 1 maart stond er 5.000 euro op de betaalrekening. Op 31 maart is dat 6.280: de rekening is met 1.280 gestegen. Maar de winst is 2.000. Als Anna 2.000 euro rijker is geworden, waar is die andere 720 euro dan gebleven?
Een deel van het antwoord heb je al gezien: de 500 euro aflossing op de hypotheek. Dan is er de termijn van de autolening, op 15 maart: 300 euro, waarvan 20 rente en 280 aflossing. Samen is dat 780 euro: 500 plus 280. Dat geld is van de rekening gegaan zonder dat het kosten zijn. Het heeft de schuld verlaagd, niet het nettovermogen.
Het andere deel gaat de andere kant op. Op 14 maart gaan Anna en Luca uit eten en betalen ze 60 euro met de creditcard. Het etentje is een kostenpost van maart, want ze hebben in maart gegeten. Maar het bedrag gaat pas op 15 april van de rekening af. Zo telt de kostenpost mee in de winst van maart, terwijl het geld nog op de rekening staat. In plaats daarvan is er voorlopig een schuld: die van de creditcard.
Zet alles op een rij. De rekening stijgt met 1.280. Tel de 780 aflossing erbij op, geld dat wegging zonder kosten te zijn: 2.060. Haal de 60 van het etentje eraf, kosten die nog niet van de rekening zijn gegaan: 2.000. Dat is de winst. De betaalrekening beantwoordt één vraag: hoeveel geld heb ik? De winst-en-verliesrekening beantwoordt een andere: hoeveel rijker ben ik geworden? Dubbel boekhouden laat je precies zien waar de twee antwoorden uit elkaar gaan.
Nog één ding, omdat het ertoe doet. In maart gaat het nettovermogen van Anna van 97.200 naar 99.200 euro: het stijgt met 2.000, precies de winst. De twee getallen komen overeen omdat deze maand alles via de winst-en-verliesrekening is gelopen. Dat is niet altijd zo, en je nettovermogen is niet alleen de som van de winsten die je opzij hebt gezet. Een rekening die er al was en die je pas vandaag vastlegt. Een verandering van de wisselkoers. Sommige herwaarderingen die je rechtstreeks in je nettovermogen boekt. Dat alles verandert het langs andere wegen. Dat zien we in les 6 en les 8.
In de app vind je de termijn in het Register. Open de boeking van 10 maart, en je ziet de drie regels met de kolommen Debet en Credit. Hypotheekrente, 150. Hypotheek, 500. Betaalrekening, 650. Klik op de rekening Hypotheek, en je komt bij het overzicht van die schuld: na deze termijn is het saldo 129.500 euro. De bank, de schuld en de kosten, elk op hun eigen plek.
Nu ben jij aan de beurt, voordat het antwoord komt. Dezelfde termijn, 650 euro. Welke regels komen aan de debetkant? Denk een paar seconden na.
Aan de debetkant staan twee regels. Hypotheekrente, 150, omdat kosten aan de debetkant stijgen. En Hypotheek, 500, omdat een schuld die daalt aan de debetkant komt. Aan de creditkant staat er maar één: Betaalrekening, 650. Had je de hypotheek aan de creditkant gezet? Kijk dan bij welke familie die rekening hoort. Het is een schuld, en die wordt kleiner.
Als je maar één zin onthoudt, laat het dan deze zijn. Wat er van je rekening gaat, vertelt hoe je hebt betaald. De winst-en-verliesrekening vertelt wat het je heeft gekost. Voor de termijn van Anna: 650 betaald, 150 aan kosten.
Drie regels één keer boeken is makkelijk. Het elke maand doen, met rente die bij elke termijn verandert, is het eerste wat je laat schieten. Dat is een van de redenen waarom ik Cashfulness heb gebouwd. Er is een hulpmiddel dat Hypotheek of lening heet. Je geeft het vier getallen uit je contract: het geleende bedrag, de rente, het aantal termijnen en de datum van de eerste termijn. Het hulpmiddel berekent het aflossingsschema. En bij elke termijn stelt het je de boeking voor, al verdeeld in rente en aflossing. Bij een variabele rente maak je het schema opnieuw zodra de rente verandert.
Nu weet je het verschil tussen een uitgave en kosten, en tussen de film van de maand en de foto. In de volgende les gaan we terug naar het vermogen van Anna, en bekijken we het door een andere bril. Haar huis, geschat op 200.000 euro, levert haar geen euro op. Welke bezittingen werken voor haar, en welke gebruikt ze om te leven? Activa plus en activa min.
De vorige les
Les 3 · Nettovermogen: het getal dat je saldo niet laat zien. Anna heeft 5.000 euro op de betaalrekening, maar haar nettovermogen is 97.200 euro. De foto van 1 maart, rekening voor rekening, met beginboekingen die kloppen.
De volgende les
Les 5 · Levert je huis iets op, of kost het je? Activa+ en Activa−. Het huis van Anna, geschat op 200.000 euro, levert haar geen euro op. Welke bezittingen werken voor haar, en welke gebruikt ze om te leven? Les 5 bekijkt hetzelfde nettovermogen door een andere bril.
Probeer het met je eigen termijn
Heb je een hypotheek of een lening, pak dan het aflossingsschema van de bank en kijk naar één termijn: hoeveel is aflossing en hoeveel is rente? Daar zie je het verschil tussen wat je betaalt en wat het je kost. Maak daarna de tabel van de termijn van Anna opnieuw met je eigen twee bedragen: de regels aan de debetkant moeten samen de hele termijn zijn.
Ik heb Cashfulness gebouwd om de geldzaken van het gezin bij te houden volgens het dubbel boekhouden. Wil je die splitsing niet elke maand met de hand maken: het hulpmiddel "Hypotheek of lening" berekent het aflossingsschema uit vier getallen van je contract en stelt je bij elke termijn de boeking voor, al verdeeld in rente en aflossing.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek, boek 2, titel 9 ("De jaarrekening en het bestuursverslag"), op wetten.overheid.nl: artikel 362 lid 5, waarin de baten en lasten van het boekjaar worden opgenomen "onverschillig of zij tot ontvangsten of uitgaven in dat boekjaar hebben geleid"; afdeling 4 over de winst-en-verliesrekening (artikel 377); en artikel 390 over de herwaarderingsreserve. De regels voor bedrijven gelden niet voor je huishoudboekje.
- Belastingdienst, Mag ik mijn hypotheekrente altijd aftrekken?: de voorwaarden voor de hypotheekrenteaftrek, waaronder minimaal lineair of annuïtair aflossen in 30 jaar.
- De voorbeelden komen uit het verhaal van het gezin van Anna, gemaakt voor de cursus "Dubbel boekhouden stap voor stap": elke boeking is gecontroleerd, met het totaal debet gelijk aan het totaal credit.
Vittorio Giusti is econoom en psycholoog en heeft Cashfulness gebouwd.