Cheannaigh Marco gluaisteán trí bliana ó shin.
D'íoc sé 30,000 euro air. Má fhiafraíonn tú de cé mhéad is fiú é, freagraíonn sé "tríocha míle" gan smaoineamh.
Sin an praghas atá i gcuimhne aige. Sin an figiúr ar an admháil, an ceann a chonaic sé ag imeacht as an gcuntas.
Ach ní hé sin luach an ghluaisteáin.
Dá gcuirfeadh Marco ar díol é amárach, gheobhadh an tsamhail sin, leis na ciliméadair sin, ar shuíomh athláimhe, b'fhéidir 18,000 euro. B'fhéidir níos lú.
Tá dhá mhíle dhéag euro imithe as radharc i dtrí bliana. Go mall, gan lá cinnte, gan aon duine á rá leis.
Tá ainm ar an titim chiúin sin: dímheas a thugtar air.
Agus is é a thuiscint an rud a scarann glanluach fíor ó cheann séidte.
Dhá rud éagsúla iad an praghas a íocann tú agus an luach a fhanann
Cuirimis soiléireacht ar na téarmaí ar an bpointe, mar casann an t-alt ar fad ar an idirdhealú seo.
Is é an praghas ceannaigh an méid a chaith tú. Fíric stairiúil atá ann, figiúr ón am atá thart. Ní athraíonn sé riamh: tríocha bliain ó shin nó inné, fanann sé mar a bhí.
Is é an luach iarmharach an méid is fiú an mhaoin anois, dá mbeadh ort í a dhíol inniu ar an margadh. Fíric láithreach atá ann. Agus athraíonn sí de shíor.
I gcás fhormhór na maoine atá agat, druideann an dá uimhir seo óna chéile le himeacht ama.
Cailleann gluaisteán luach a luaithe a fhágann tú an díoltóir. Tolg, ríomhaire, rothar, fearas tí: an scéal céanna. Oibríonn siad go breá, ach is lú a luach ná mar a d'íoc tú orthu, agus gach bliain is lú fós é.
Sin é go díreach an dímheas: titim chéimseach luach maoine le himeacht ama, fad a úsáideann tú í agus a chaitear í.
Ní tuairim dhuairc é. Is é réaltacht mhargadh na hathláimhe é, atá ann beag beann ar an dóigh a mbraitheann tú faoi do ghluaisteán féin.
Cén fáth a séideann an praghas ceannaigh an glanluach
Anseo a thagaimid go dtí an pointe a bhfuil tábhacht leis do do shocrú suímh.
Cuimhnímis cad é. Is figiúr amháin é an socrú suímh — do ghlanluach: gach a bhfuil agat, lúide gach a bhfuil ort. Is í an chomhordanáid í óna dtosaíonn tú le haghaidh aon chinneadh ar bith.
Anois samhlaigh an chomhordanáid sin a thógáil ag comhaireamh na maoine ar an bpraghas a d'íoc tú.
Isteach le gluaisteán Marco ar 30,000. Isteach leis an ríomhaire a ceannaíodh dhá bhliain ó shin ar 1,500 ar 1,500. Isteach le tolg an tseomra suí fós ar 2,000 euro an tseomra taispeántais.
Is é an toradh glanluach níos airde ná an fíorcheann.
Agus ní beagán é. I gcás teaghlaigh le gluaisteáin, troscán, leictreonaic, roinnt trealaimh, is féidir leis an mbearna na scórtha mílte euro a bhaint amach.
Agus is euronna iad nach ann dóibh.
Dá mbeadh leachtacht de dhíth ar Marco amárach agus dá ndíolfadh sé gach rud, is figiúirí mhargadh na hathláimhe a gheobhadh sé isteach, ní figiúirí a chuimhní cinn. Ní thagann an difríocht chun cinn ag am an ghátair: go simplí, ní raibh sí ann riamh.
Seo an gaiste is séimhe san airgeadas pearsanta.
Ní insíonn sé bréag duit le huimhir dhiúltach. Insíonn sé bréag duit le huimhir shuaimhneach. Cuireann sé i gcéill duit go bhfuil tú níos daingne ná mar atá, agus is í an tsábháilteacht bhréige go díreach an cineál ruda a thugann chun cinntí míchearta é, cinntí a dhéantar le suaimhneas an té a chreideann go bhfuil corrlach aige.
Sin an fáth, sa socrú suímh, a gcomhairtear maoin ar a bhfuil sí a fhiú inniu, ní ar an méid a d'íoc tú uirthi.
Gluaisteán a ceannaíodh ar 30,000 euro trí bliana ó shin, agus arb fhiú 18,000 é inniu ar an margadh, téann sé isteach sa ríomh ar 18,000.
Ní chomh plámásach sin. Ach is leatsa é i ndáiríre.
Agus an teach? Ní thiteann gach rud
Go dtí seo labhair mé faoi rudaí a chaitear. Ach ní hionann iompar gach maoine.
Is é an teach an cás contrártha, go minic ar a laghad.
Is féidir le réadmhaoin a luach a choinneáil le himeacht ama, nó fiú fás, ag brath ar an gceantar, ar an margadh, ar chomh maith agus a choinníonn tú í. D'fhéadfadh teach a ceannaíodh ar 200,000 euro deich mbliana ó shin a bheith 230,000 a luach inniu. Nó 180,000, má tá an comharsanacht athraithe chun donais. Braitheann sé.
Mar sin féin, is ionann an prionsabal: is é an luach margaidh reatha a chomhairtear, ní an praghas a d'íoc tú an uair úd.
Baineann sé leis an maoin a ardaíonn díreach mar a bhaineann sé leis an maoin a thiteann. Éilíonn an chomhordanáid fírinne an lae inniu, sa dá threo.
Tá miondifríocht thábhachtach ann, agus baineann sí leis an teach thar aon rud eile.
Ní dhéanann an fíoras gur fiú níos mó maoin, maoin de a oibríonn duit.
An teach ina gcónaíonn tú, fiú má tá luach breise curtha aige ar pháipéar, fad a chónaíonn tusa ann ní íocann sé euro amháin leat. A mhalairt: iarrann sé costais ort — cothabháil, cánacha, fóntais. Fanann sé mar a dtugaimidne Sócmhainn− air, sócmhainn a shúnn airgead in ionad é a tháirgeadh. Scríobh mé faoi in áit eile, san alt tiomnaithe seo, agus stopaim anseo le tagairt ghairid gan mé féin a athrá.
Coinnigh scartha iad, an dá leibhéal seo. Ceist amháin is ea cé mhéad is fiú maoin. Ceist eile is ea an dtugann sí airgead duit nó an mbaineann sí díot é fad atá sí agat. Teastaíonn an dá cheann chun do shuíomh a léamh i gceart.
An dóigh a smaoiním féin air, go praiticiúil
Inseoidh mé duit conas a láimhseálaim an rud ar mo mhaoin féin, mar is tábhachtaí an modh ná aon riail theibí.
Ní lorgaím cruinneas go dtí an cent. Lorgaím macántacht.
I gcás na maoine a thiteann — gluaisteáin, gluaisrothair, leictreonaic luachmhar — úsáidim meastachán réalaíoch ar an méid a gheobhainn dá ndíolfainn anois iad. I gcás gluaisteáin is leor deich nóiméad ar chúpla suíomh fógraí athláimhe: cuardaíonn tú an tsamhail chéanna, an bhliain chéanna, ciliméadráiste cosúil, agus feiceann tú cén praghas atá á lorg. Sin é do fhigiúr, slánaithe síos má tá amhras ort.
Ní gá duit é a nuashonrú gach seachtain. Ní athraíonn gluaisteán luach ar an Luan. Is leor go maith meastachán athbhreithnithe gach cúpla mí — gníomh le déanamh go socair, ní crá croí.
I gcás an tí, tá an réasúnaíocht níos moille fós. Bogann luach réadmhaoine thar bhlianta, ní thar mhíonna. Is leor is fuílleach athbhreithniú uair sa bhliain, ag féachaint ar conas a dhíoltar i do cheantar.
Tá an riail a leag mé síos dom féin simplí: is fearr meastachán stuama a nuashonraítear ó am go chéile ná figiúr cruinn atá ina stad ó lá an cheannaigh.
Comhordanáid atá beagán coimeádach, ligeann sí duit codladh go sámh. Comhordanáid shéidte, cuireann sí dallamullóg ort, agus luath nó mall cuireann an dallamullóg an bille faoi do bhráid.
Cad a dhéanann Cashfulness leis seo ar fad
Tagaim anois go dtí an dóigh a dtagann an aip isteach sa scéal, agus mé beacht faoi cad atá deimhnithe agus cad nach bhfuil — mar ar ábhar mar seo is furasta draíocht a ghealladh nach seasfaidh.
Is é an rud atá cinnte agam an bunphrionsabal. Nuair a chláraíonn tú maoin i Cashfulness, cláraíonn tú ar a luach í — agus cothaíonn an luach sin do ghlanluach i bhfíor-am, a bhuí leis an inneall cuntasaíochta débhealaí atá thíos faoi. Téann an mhaoin a dhímheasann isteach ar a bhfuil sí a fhiú anois, ní ar an méid a d'íoc tú uirthi. Sin croí an tsocraithe suímh, agus tá sé daingean.
Tá ansin, i measc uirlisí na haipe, feidhm ar a dtugtar Dímheasanna agus ceann ar a dtugtar Athluacháil Sócmhainní. Baineann an chéad cheann leis an maoin a thiteann i luach, an dara ceann leis an maoin a ardaíonn — go díreach an dá threo ar labhraíomar fúthu.
Faoin dóigh a n-oibríonn siad go mion, áfach, is fearr liom a bheith macánta agus gan na bearnaí a líonadh le samhlaíocht.
Is é an rud is féidir liom a rá leat go cinnte an modh, agus ní bhraitheann an modh ar cén cnaipe a bhrúnn tú.
Coinnigh do mhaoin ar luach macánta. Athbhreithnigh an luach sin go socair, ó am go chéile, níos minice do na rudaí a chaitear go tapa agus níos annaimhe dóibh siúd a bhogann go mall. Lig do do ghlanluach fírinne an lae inniu a insint, ní cuimhne an lae inné.
Má chabhraíonn an aip leat é sin a dhéanamh le níos lú dua, is amhlaidh is fearr é. Ach is leatsa an gníomh a chomhairíonn: cinneadh féachaint ar an bhfíorluach, in ionad an luach chompordach.
An fhírinne neamhphlámásach an ceann a theastaíonn uait
Tá rud éigin míchompordach ann sa ghluaisteán a d'íoc tú 30,000 air a fheiceáil ag dul isteach i do mhaoin ar 18,000.
Tá cuma caillteanais air. Ar bhealach áirithe is ea — ach is caillteanas é a tharla cheana, ní ceann a chruthaíonn tusa trí fhéachaint sa tsúil air. Bhí sé ann ar aon nós. An t-aon rogha atá agat ná é a chomhaireamh nó neamhaird a dhéanamh de.
Cosnaíonn a chomhaireamh beagán bróin inniu.
Cosnaíonn an neamhaird cinneadh mícheart amárach, déanta le muinín an té a chreideann go bhfuil corrlach aige nach bhfuil.
Ní oibríonn an socrú suímh ach amháin má tá sé fíor. Comhordanáid chineálta a insíonn duit an rud is mian leat a chloisteáil, ní thugann sí áit ar bith thú: coinníonn sí i do stad thú san áit a gcreideann tú a bheith, áit atá difriúil ón áit a bhfuil tú i ndáiríre.
An praghas ceart a chur ar do mhaoin — praghas an lae inniu, ní praghas na gcuimhní — ar cheann de na gníomhartha is simplí agus is macánta is féidir leat a dhéanamh ar son do shuaimhnis atá sé.
Ní chuireann sé le do shaibhreas.
Cuireann sé le do chuid eolais. Agus ó shuíomh fíor, glactar fiú na roghanna deacra le níos mó suaimhnis.
— Vittorio