Ég segi þetta strax, því þetta er setning sem þú átt ekki von á frá þeim sem smíðar app.
Ég vildi að þú opnaðir Cashfulness sem sjaldnast.
Þetta er ekki ögrun. Þetta er hugsunin á bak við það frá upphafi.
Staldraðu við og teldu öppin sem þú ert með í símanum. Hversu mörg þeirra eru hönnuð til þess að þú opnir þau oft? Nánast öll. Og það er engin tilviljun: fyrir mörg öpp er tíminn sem þú eyðir inni í þeim varan sjálf. Því oftar sem þú kemur aftur, því meira ertu virði. Því meira sem þú skrunar, því meira telurðu.
Það er til nafn á þessari rökvísi: engagement — ílengd eða viðloðun, það er að segja hversu lengi og hversu oft appi tekst að halda þér á króknum. Fyrir samfélagsmiðil, fyrir leik, fyrir fréttaapp er engagement mælikvarðinn sem borgar reikningana. Ég útskýri þetta strax af því að það er nákvæmlega það sem Cashfulness er byggt gegn.
Fyrir þau er athygli þín varan.
Fyrir mig er athygli þín eitthvað sem ég vildi gjarnan skila þér.
Hvernig verslunin með athygli þína virkar
Byrjum á vélbúnaðinum, því að skilja hann breytir því hvernig þú horfir á helminginn af símanum þínum.
Þegar app er ókeypis og lifir á auglýsingum, eða þegar það þarf að réttlæta vaxandi tölur fyrir fjárfestum, hefur það eitt falið markmið: að auka tímann sem þú eyðir í því.
Allt hitt — hönnunin, tilkynningarnar, litirnir, litlu rauðu punktarnir — þjónar því markmiði.
Tilkynningin sem segir þér að einhver hafi verið að leita að þér. Skrunið sem endar aldrei. Rauði liturinn sem kallar á þig. Tilfinningin, þegar þú ferð út, að þú þurfir að koma aftur fljótlega. Þetta eru allt verkfæri, smíðuð af afburðafólki, til að gera eitt.
Halda þér inni.
Það er ekkert töfrandi við þetta og ekkert tilviljanakennt. Þetta er iðnaður og hann virkar prýðilega: þú áttar þig á því að hafa opnað appið án þess að hafa ákveðið það, tuttugu sinnum á dag, án þess að geta lengur sagt af hverju þú opnaðir það.
Ímyndaðu þér nú sömu rökvísi beitta á peningana þína. Persónulegt fjármálaapp gæti gert það sama: tilkynningar sem kalla þig til að athuga stöðuna oft á dag, línurit sem hreyfist og býður þér að horfa á það, lítill kippur við hverja opnun til að fá þig til að koma aftur á morgun.
Tæknilega er það auðvelt. Margir gera það.
Ég ákvað að gera það ekki. Alls ekki. Og ég vil útskýra fyrir þér af hverju, með sömu ró og ég reyni að hafa á öllu hinu.
Róin kemur ekki af því að horfa stöðugt
Það er grundvallarmisskilningur og það borgar sig að taka hann í sundur.
Manni dettur í hug að ef þú horfir oft á peningana þína sértu rólegri. Að stjórn vinnist með tíðni. Að sá sem opnar appið tíu sinnum á dag hafi hlutina betur á hreinu en sá sem opnar það einu sinni í viku.
Það er þveröfugt.
Að horfa stöðugt er ekki stjórn. Það er kvíði í stjórnarbúningi.
Tökum dæmi. Nöfnin og tölurnar eru uppdiktuð, þau eru bara til að gefa hlutnum lögun.
Marteinn á 12.000 evrur á reikningnum og húsnæðislán að borga. Hann er samviskusamur, svo hann opnar bankaappið þrisvar, fjórum sinnum á dag: að morgni, eftir hádegismat, fyrir svefninn.
Sú staða hreyfist afar lítið á venjulegum degi. Marteinn veit það. Samt heldur hann áfram að horfa á hana.
Hann horfir ekki á hana af því að hún breytist. Hann horfir af því að hann er kvíðinn, og að horfa gefur honum, í þrjátíu sekúndur, þá blekkingu að hann sé að gera eitthvað. Svo lokar hann appinu og kvíðinn kemur aftur eins og hann var. Raunar aðeins verri: hann hefur enn einu sinni staðfest fyrir sjálfum sér að þetta þurfi stöðuga vöktun.
Marteinn hefur ekki meiri stjórn en aðrir. Hann hefur meiri kvíða. Og hann ruglar þessu tvennu saman.
Sanna róin kemur af hinu gagnstæða. Hún kemur af því að vita að staðan þín er traust líka þegar þú ert ekki að horfa á hana. Af því að geta lokað símanum og farið að lifa deginum, því talan sem skiptir máli er þarna, uppfærð, og bíður þín þegar þú þarft raunverulega á henni að halda.
Muninn nefndi ég þegar í umfjöllun um staðarákvörðunina: það er munurinn á því að hafa kvíða í undirtóni og að hafa tölu í undirtóni.
Sá fyrri kallar á þig stöðugt. Sú seinni lætur þig í friði.
Tíðnin sem raunverulega þarf (og hún er lítil)
Hér er heiðarlegt að ég beri sjálfur upp mótbáru.
„Vittorio, á ég þá aldrei að horfa á peningana mína? Var það ekki einmitt málið, að vita hvar þeir eru?“
Rétt. Og hér þarf nákvæman greinarmun.
Cashfulness byggir á aðferð, tvíhliða bókhaldi: sömu tækni og fyrirtæki hafa notað frá 1494, þar sem hver peningafærsla er skráð tvisvar, á tvær hliðar sem vega salt. Ég fjalla ítarlega um það annars staðar; hér nægir ein afleiðing.
Sú aðferð gefur sanna tölu — hreina eign þína, allt sem þú átt að frádregnu öllu sem þú skuldar — aðeins ef henni er haldið við. Ef þú skráir færslurnar. Ef hnitið helst uppfært.
Þannig að já: einhver tíðni þarf að vera. En hún er ekki tíðni viðloðunarinnar. Hún er tíðni aðferðarinnar, og það eru tvö ólík dýr.
Tíðni viðloðunarinnar segir: komdu oft aftur, vertu lengi, horfðu stöðugt, því það þjónar okkur. Tíðni aðferðarinnar segir: skráðu færslurnar þegar þær gerast, líttu á hnitið öðru hverju, og lifðu að öðru leyti.
Sú fyrri vill tímann þinn. Sú seinni vill afar lítið af honum, og biður um það aðeins af því að það gagnast þér.
Helgisiðurinn sem ég legg til er örsmár: tíu mínútur á viku til að líta á hnitið og sjá hvernig það hefur hreyfst. Skráning færslna, þegar á þarf að halda, á að kosta nánast ekkert — nokkrar sekúndur, ekki heila setu.
Heiðarlegt app í persónulegum fjármálum ætti ekki að keppa um tímann þinn. Það ætti að keppa um að taka sem minnst af honum, og gefa í staðinn hámark skýrleika.
Núningur í stað króka
Hér er tæknilegi hnúturinn, og ég vil vera skýr því þetta er hlutinn sem margir gera vitlaust.
Ef þú vilt að manneskja skrái færslurnar sínar reglulega hefurðu tvær leiðir.
Sú fyrri er leið viðloðunarinnar: þú krækir í hana. Þú setur henni röð daga sem má ekki rjúfa, tilkynningu sem kallar á hana, lítinn kipp þegar hún kemur aftur. Þú ýtir henni til baka með sálfræðilegum stöngum. Það virkar, um tíma. Svo þreytist manneskjan á hávaðanum, eða hún sleppir einum degi, missir röðina og gefst upp á öllu saman.
Seinni leiðin er sú sem ég valdi: í stað þess að ýta með krókum fjarlægi ég núninginn.
Núningur þýðir hér erfiðið og mótstaðan sem er á milli þín og þess að skrá færslu. Því fleiri skref sem þarf, því leiðinlegra sem það er, því líklegra er að þú gerir það ekki. Því minni sem núningurinn er, því eðlilegri verður athöfnin, næstum sjálfvirk, án þess að nokkur þurfi að elta þig.
Leiðirnar tvær leiða á sama stað — hnitið helst uppfært — en á andstæðan hátt.
Sú fyrri nær tíðninni með því að blekkja sálarlíf þitt. Sú seinni nær henni með því að virða það: hún gerir athöfnina svo létta að þú gerir hana bara, því það kostar þig minna að gera hana en að komast hjá henni.
Þetta er langtímaveðmál, ég veit það. Kippurinn frá litla ljósinu skilar hraðari árangri. En persónuleg fjármál eru maraþon sem tekur áratugi, ekki þrjátíu daga spretthlaup: hvatning sem brennur hratt upp er rangt verkfæri fyrir eitthvað sem á að endast í fjörutíu ár.
Vaninn sem heldur er ekki sá sem tilkynning heldur uppi.
Það er sá sem er orðinn svo auðveldur að hann þarf ekki lengur að vera munaður.
Tilkynningarnar: aðeins þegar þær gagnast þér
Tilkynningarnar eru prófsteinn alls þessa, því þær eru staðurinn þar sem app ákveður, á hverjum degi, hvorum megin það stendur.
Cashfulness sendir aðeins tvær tegundir, og hvorug er kall um að „koma aftur að leika“.
Það eru almennar tilkynningar: þjónustuskilaboð, upplýsandi, send öllum. Eitthvað á borð við mikilvæga uppfærslu. Ekkert persónulegt, ekkert aðkallandi.
Og það eru persónulegar tilkynningar, tengdar raunverulegri stöðu talnanna þinna. Til dæmis: „það eru fimm dagar í lok fjárhagsáætlunartímabilsins og þú ert í takt.“
Skoðaðu þá setningu vel, því hún er hönnuð af kostgæfni.
Hún gefur þér upplýsingu (fimm dagar eftir). Hún gefur þér stöðu (þú ert í takt). Og hún lætur þig í friði: það er ekkert að gera, allt er í lagi, tilkynningin er aðeins til að þú vitir af því.
Þegar eitthvað er hins vegar til umhugsunar breytist tónninn ekki. Ef fjárhagsáætlun fer fram úr markinu sem þú settir þér eru skilaboðin róleg og fylgja með tillaga um hvað þú getir gert — aldrei „þú hefur eytt of miklu!“ hrópað í rauðu, aldrei orð eins og viðvörun eða hætta.
Meginreglan að baki er aðeins ein, og ég tek hana alvarlega til enda:
Appið skrifar þér aldrei af því að okkur vantar að þú opnir það. Það skrifar þér aðeins þegar það gagnast þér.
Þetta er línan sem skilur að hagnýta tilkynningu og markaðstilkynningu. Markaðstilkynningarnar — „við söknum þín“, „komdu aftur í heimsókn“, „sjáðu hverju þú misstir af“ — eru til til að draga þig aftur inn, þeim til hagsbóta sem gerði appið. Hjá okkur finnurðu enga slíka.
Allt sem berst þér eru upplýsingar í þína þágu, aldrei agn.
Hvað þýðir það í reynd, app sem vill þig ekki alltaf þarna
Ég dreg saman þræðina, því öll þessi val mynda eina heild.
Það er engin röð daga til að verja. Ef þú sleppir viku hefurðu ekki brotið neitt: hnitið er alltaf þarna og bíður þín þegar þú kemur aftur. Enginn kastali sem hrynur, engin sektarkennd.
Það er ekkert að safna: engin stig, engin merki, ekkert stigveldi sem fær þig til að opna appið til að „missa ekki skriðþungann“. (Ég hef skrifað sérstaklega um af hverju við breytum ekki peningunum þínum í leik.)
Það er ekkert endalaust skrun, því það er ekkert efnisstreymi: það er tala, og handfylli af mælikvörðum undir henni. Þú horfir á þá, skilur hvernig þú stendur og lokar.
Og appið hefur engan hag af því að halda þér inni, því það lifir ekki á tímanum þínum. Það selur þér ekki fjármálavörur, tekur engar þóknanir af því sem þú gerir, græðir ekki á því að þú sitjir límdur við skjáinn. Verk þess er að gefa þér hnitið og svo hverfa þér úr augsýn eins kurteislega og hægt er.
Og þannig, umfram allt, mælist árangur Cashfulness ekki í mínútunum sem þú eyðir í því.
Fyrir samfélagsmiðil er kjörnotandinn sá sem slítur sig aldrei frá.
Fyrir mig er kjörnotandinn sá sem opnar appið tíu mínútur á viku, sér að stefnan heldur, lokar og fer að lifa lífinu sínu — vitandi hvar hann er staddur.
Ef þú segðir mér í lok árs „ég notaði það sáralítið og ég hef aldrei verið rórri með peningana mína“, væri það mesta hrós sem ég gæti fengið.
Tíminn er málið, ekki skjárinn
Það er undirliggjandi ástæða á bak við þetta allt, og ég segi hana skýrt því hún er kjarni málsins.
Peningar eru verkfæri til að kaupa tíma og frelsi. Ekki draumur til að elta, ekki óvinur til að berjast við. Verkfæri.
Það væri mótsögn að smíða verkfæri sem hjálpar þér að vinna þér inn tíma, og tekur svo þann tíma aftur tíu mínútur í senn, á hverjum degi, með því að halda þér við að athuga tölu sem hefur ekki breyst.
Öppin sem lifa á athygli þinni vilja tímann þinn. Cashfulness vill skila þér honum: fáeinar mínútur þegar á þarf að halda, og lífið að öðru leyti.
Næst þegar þú opnar símann og áttar þig á því að hafa opnað app án þess að hafa ákveðið það, spurðu þig einfaldrar spurningar. Er þetta app að vinna fyrir mig, eða er það að vinna að því að halda mér hér?
Ég reyndi að smíða eitthvað sem stendur hinum megin. Eitthvað sem, ef það hefur unnið verk sitt vel, þig langar til að loka.
The calm side of money. Líka, og einkum, þegar skjárinn er slökktur.
— Vittorio